Chuyện làm dâu

Trăm dâu đổ đầu tằm

Lần đầu tiên gặp gỡ, tôi đã bị thu hút bởi đôi mắt trong xanh của chị. Chị đoán được nên cười :"vì nó mà chị lận đận đấy em ạ!". Thấy tôi ngạc nhiên, chị tiếp :"Trong dòng máu của chị có 50% của người mẹ Pháp, và chỉ vì vậy mà từ ngày đầu bước chân về nhà chồng cho đến tận bây giờ, gia đình anh ấy không mặn nồng với chị cho lắm". Giọng nói của chị khá bình thản, chứng tỏ chị đã quen với sự chịu đựng này.Chị kể: Mặc dù ở chung một nhà, nhưng người anh chồng nhất quyết đòi phải mở một cửa khác. Căng thẳng nhất vẫn là những ngày chạp giỗ, chị một mình thui thủi đầu tắt mặt tối dưới nhà bếp, vậy mà nấu món gì mặn chát một chút là ông anh chồng chê trách. Cay đắng hơn là những câu nói xách mé :"Sao thím không chịu làm hồ sơ xuất ngoại đi cho nó sướng cái thân. Không chừng, thím sang bển rồi cả họ nhà ta được nhờ cũng nên!". Đến ngày tảo mộ dòng họ, ai nấy đều kéo nhau lên mộ phần để làm cỏ, đốt nhang, chỉ riêng mình chị thui thủi ở nhà, chỉ vì... đôi mắt xanh biếc!

Tôi hỏi :"có bao giờ chị nghĩ mình sẽ thoát khỏi gia đình này không?". Chị thở dài :"Mẹ tôi mất từ 6 năm nay rồi, sang đó, ở với ai? con tôi đã lớn, học hành đang ổn định, còn ổng cũng lớn tuổi rồi, thôi thì ở đâu thì ở đó vậy. Ai nói gì mặc ai, tôi đã tự nhủ như vậy trong suốt gần 30 năm qua, kể từ ngày về làm dâu".

Mất mẹ từ năm lên 4, anh N.K.T được bà cô ruột nuôi dạy cho đến lúc trưởng thành. Bao nhiêu tình thương, người cô ấy đã dồn hết cho đứa cháu trai duy nhất của dòng họ Nguyễn Khoa. Chính vì thế mà ngay từ những ngày mới về làmdâu, chị V.T.H.H. đã bắt gặp ánh mắt không thiện cảm của bà cô chồng - người vốn lo sợ nàng cháu dâu sẽ chiếm mất tình cảm của cháu trai bà.Chị H.H tâm sự :"Tôi cố gắng làm tất cả mọi việc để bà yên tâm rằng anh ấy vẫn là của gia đình, dòng họ, nhưng bà cụ vẫn không thay đổi thái độ. Hễ thấy tôi nhà trên là bà lánh xuống nhà dưới, thấy tôi trong nhà là bà ra ngoài ngõ. Đi chợ, tôi không quên mua đồ tẩm bổ cho bà cụ, nhưng một miếng bà cũng không đụng tới, làm cả hai vợ chồng tôi thật tình cũng không biết làm sao. Nhiều lúc giận quá, ảnh gắt : Sao bà chướng thế? Vậy là bà cụ đổ giận lên đầu tôi. Trời nhiều hôm lạnh, sợ bà mặc áo phong phanh sẽ cảm, tôi lấy áo ấm cho bà, thế mà bà cứ khăng khăng không chịu mặc, lại còn lấy quạt máy... bật số 3 cho bõ ghét! Nhiều lúc giận quá, ức quá, tôi chỉ còn biết khóc trước mặt cụ".Từ hơn một năm nay, kể từ ngày cụ ông P.V.Q mất, ngôi nhà ba gian hai chái đã bị ngăn cách thành hai nhà riêng biệt. Đó là cái giá của bi kịch giữa cô em chồng là P.T.T.V (giáo viên cấp II trường Phú Cát Huế) và bà chị dâu L.T.S., kéo theo cả gia đình ông anh P.V.C vào cuộc. Là con gái út, lại sống độc thân nên cô T.V. được nguyên nhà trên để chăm nom cho cha, còn căn nhà bếp thì dành cho gia đình của người anh cả. Nguyên nhân chỉ vì cô T.V mang nặng thành kiến về người chị dâu :"có bao nhiêu bả giữ chặt hết, ổng đâu có dám hó hé gì. Đến nỗi, muốn có tiền xài, ông phải hỏi xin tui!".

Dưới mắt cô, bà chị dâu là người chỉ biết tư túi để sắm sửa cho riêng mình, thậm chí :"Không chừng bả còn viện trợ cho đại gia đình của bả nữa đó chứ. Ai mà biết được!". Cô buộc người cha phải ghi vào di chúc là để nguyên căn nhà trên cho cô còn cái bếp của ông anh cả. Anh của cô tức tối đã làm đơn kiện, kết quả là tình trạng chia năm xẻ bảy như bây giờ.Mặc dù ba mẹ chồng đều đã qua đời và không phải làm dâu, nhưng chị B.T. (ấp Thuận Kiều, Tân Thới Nhất, Hóc Môn) thật sự phải làm dâu cả họ tộc nhà chồng. Quanh năm, hễ trong họ tộc có đám giỗ là chị phải canh thức dậy từ 3g sáng, lo nấu nướng, xếp đặt từ nhỏ đến lớn. Các ông bà cố, ông chú, bà cô... thì mỗi người một kiểu, nhưng điểm chung là thưa trình mà lỡ sót ai, là họ giận không thèm nhìn mặt!

Vấn đề là ở tấm lòng: Xem nhau như cật ruột

Quả là đáng sợ khi nghe một bà mẹ chồng tuyên bố :"dù nó có làm gì đi nữa thì tôi vẫn là bà mẹ chồng, nó vẫn là con dâu". Và không chỉ có bà mẹ chồng mà còn có một mớ quan hệ chằng chịt của gia đình chồng, trong đó đôi khi vẫn có những kẻ muốn làm khổ con dâu. Không ít cô gái đã đinh ninh :"tôi yêu và lấy anh ấy chứ có lấy gia đình họ tộc anh ấy đâu mà sợ!", thế nhưng khi "vào tròng" mới biết sự tình. "Cái tội của cô con dâu với những người hẹp dạ bên nhà chồng, trước hết là vì nàng dâu đã... lấy mất con trai, cháu trai, anh trai, em trai trong gia đình ấy. "Tội" kế tiếp là, dù có công sinh ra đứa cháu đích tôn, nhưng cũng chính cô con dâu đã nghiễm nhiên cướp đi tình thương của đứa cháu, khiến cho các ông bà, cô chú.. đều cảm thấy mất mát nhiều, nên đâm ra... ghét bỏ.Song, không phải ai cũng vị kỷ và hẹp hòi với nàng dâu như thế. Hãy nghe lập luận của bà mẹ chồng Hoàng Thị Băng Tâm (P.7, Q.3. thành phố HCM) :"Bước vào gia đình nhà chồng, con dâu là đứa hoàn toàn xa lạ. Do đó, cần phải chủ động đón nhận, phải yêu thương để con dâu không cảm thấy bị bỏ rơi. Tại sao lại buộc con dâu phải yêu thương, kính trọng mình, khi mình không chịu yêu thương và tôn trọng nó? Chỉ vì mình là... người lớn ư? Tôi không chỉ nghĩ đến con trai mình, mà còn nghĩ đến con gái mình rồi cũng về làm dâu. Hơn hết, đó là lối cư xử giữa con người với con người, phải công bằng".

Đó cũng chính là lời khuyên của các nhà tư vấn tâm lý, Nói về những người hay "làm khó" nàng dâu, bà Minh Nga - chuyên viên tư vấn (43 Nguyễn Thông, thành phố HCM) có lời khuyên : "Hãy thử đặt vào vị trí của cô con dâu một đứa con gái, cháu gái, em gái của mình, bạn sẽ thấy mọi cái trở nên nhẹ nhàng hơn nhiều. Đây cũng chính là cái nút của vấn đề, là mấu chốt của mọi giải pháp. Hiện nay, mặc dù số ca tư vấn về hiện tượng trên không nhiều, bởi cái tâm lý xấu chàng hổ ai, nhưng chúng tôi biết các cô con dâu vẫn thường cắn răng chịu mọi áp lực.

Còn các 'nạn nhân"? Cô P.T.K.L., 28 tuổi, ngụ ở đường Bùi Viện, Q.1 cho biết :"Từ chỗ được ảnh hết lòng yêu thương, chiều chuộng đến chỗ phải... nhường nhịn, sợ sệt hầu như mọi người trong gia đình anh ấy, tôi cảm thấy thật tức tối. Nhưng nghĩ lại thì cho dù anh ấy có yêu mấy đi nữa, tôi cũng không thể bình an khi chưa lấy lòng được gia đình nhà chồng".

Quả không dễ dàng để làm được điều đó, bởi bao nhiêu mối quan hệ họ hàng chằng chịt là bấy nhiêu sự phức tạp, rắc rối, đòi hỏi người con gái đi làm dâu phải biết sắp xếp, lo toan, vun vén một cách thật khéo léo, mềm mại và kính trên nhường dưới. Thêm nữa, nó đòi hỏi nàng dâu ấy phải biết nghĩ về người mẹ chồng tựa như nhà thơ Xuân Quỳnh lúc sinh thời, khi chị về làm dâu bà Lưu Quang Thuận - mẹ của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ :"Chắt chiu từ những ngày xưa. Mẹ sinh anh để bây giờ cho em"

Nếu nàng dâu suy nghĩ và xử sự như vậy thì chắc chắn không chóng thì chầy, những bà mẹ chồng sẽ động lòng và cảm thấy yêu thương cô con dâu của mình.